سوء تغذیه: آنچه شما باید بدانید

سوء تغذیه ناشی از یک رژیم غذایی ضعیف یا کمبود غذا است. سوء تغذیه زمانی اتفاق می افتد که غذای مصرفی به اندازه کافی مواد مغذی یا انرژی لازم را نداشته باشد.
سوء تغذیه می تواند منجر به رشد تاخیری در کودکان در حال رشد ویا هدر رفتن توده بدنی در سایر افراد شود. سوء تغذیه لزوما به معنای کم بودن حجم غذای مصرفی نیست، بلکه یک رژیم غذایی نامتعادل نیز منجر به سوءتغذیه شده و حتی در برخی موارد منجر به چاقی می شود.

در بسیاری از نقاط جهان، کمبود غذایی ناشی از فقدان غذا است. با این حال، در بعضی از نقاط جهان، نوشیدن بیش از حد الکل موجب اختلال شده و از جذب مواد مغذی توسط بدن جلوگیری می کند.

سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سوء تغذیهرزرو تورهند را تهدیدی جدی برای سلامت عمومی جهانی می داند. در سطح جهانی، 45 درصد مرگ و میر کودکان زیر 5 سال را سوءتغذیه و مشکلات پیرامون آن تشکیل می دهد.

این مقاله به طور عمده بر روی سوء تغذیه تمرکز خواهد کرد.

سوء تغذیه چیست؟

سوء تغذیه شامل کمبود رژیم غذایی است. افراد ممکن است بیش از حد مواد غذایی دریافت کنند اما در عین حال سوء تغذیه نیز داشته باشند. این مقاله بر روی ناکافی بودن غذا تمرکز می کند.

رژیم غذایی نامناسب ممکن است منجر به کمبود ویتامین ها، مواد معدنی و سایر مواد ضروری بدن شود. کمبود ویتامین C می تواند منجر به پوکی استخوان شود.

Scurvy در کشورهای صنعتی نادر است، اما می تواند بر افراد مسن، کسانی که مقدار زیادی الکل مصرف می کنند و افرادی که میوه های تازه و سبزیجات مصرف نمی کنند، تاثیرگذار باشد. بعضی از نوزادان و کودکان که به هر دلیلی از رژیم غذایی محدود استفاده می کنند ممکن است مستعد ابتلا به اسکوربیک باشند.

به گفته سازمان بهداشت جهانی، 462 میلیون نفر در سراسر جهان از سوء تغذیه رنج می برند و به دلیل رژیم غذایی نامناسب، 159 میلیون کودک در سراسر جهان دچار سوء تغذیه هستند.

سوء تغذیه در دوران کودکی می تواند نه تنها به مشکلات سلامتی درازمدت بلکه همچنین به چالش های آموزشی و فرصت های محدود کار در آینده منجر شود.

علاوه بر این سوءتغذیه بر روند درمان بیماری ها نیز تاثیرگذار است. سوءتغذیه بهبودی زخم ها و بیماری ها را کند می کند و بیماری هایی مانند سرخک، پنومونی، مالاریا و اسهال را پیچیده تر می کند.

علائم سوءتغذیه

bull; علائم و نشانه های کمبودتورهندغذایی عبارتند از:
bull; عدم اشتها و علاقه به غذا یا نوشیدنی
bull; خستگی و تحریک پذیری
bull; ناتوانی در تمرکز
bull; احساس سردی همیشگی
bull; از دست دادن چربی، توده عضلانی و بافت بدن
bull; مستعد برای بیمار شدن و طولانی شدن مدت درمان
bull; افزایش زمان بهبودی زخم
bull; خطر بیشتر عوارض پس از جراحی
bull; افسردگی
bull; کاهش میل جنسی و مشکلات باروری
و در موارد شدیدتر سوءتغذیه مشکلات آفر تورهندزیر را موجب می شود:
bull; تنفس دشوار است
bull; پوست ممکن است نازک، خشک، غیر الاستیک، رنگ پریده و سرد باشد
bull; گونه ها توخالی شده و چشم ها گود می شوند، چرا که چربی بدن از بین می رود
bull; موهای خشک و ضعیف می شوند و ریزش مو افزایش می یابد
bull; در نهایت، ممکن است نارسایی تنفسی و نارسایی قلبی به وجود آید.

در مجموع گرسنگی در طول 8 تا 12 هفته می تواند مرگبار باشد.سوءتغذیه در کودکان به صورت کمبود رشد خود را نشان می دهند و این دسته از کودکان در اکثر مواقع خسته و مضطرب هستند و احتمالا با مشکلات یادگیری نیز روبرو می باشند.

حتی با درمان سوءتغذیه، باز هم اثرات درازمدت ان بر عملکرد ذهنی وجود دارد و مشکلات گوارشی برای مدت طولانی ممکن است ادامه یابد. حتی در بعضی موارد، اثرات سوءتغذیه تا آخر عمر باقی می مانند.

سوءتغذیه بزرگسالانی که در دوران بزرگسالی مبتلا شده اند معمولا با درمان کاملا بهبود می یابند.

علل ایجاد سوء تغذیه

سوء تغذیه می تواند از شرایط مختلف محیطی و پزشکی منجر شود که برخی از آنها عبارتند از:

1) مصرف کم غذا:ممکن است در اثر بیماری خوردن غذا برای فرد دشوار باشد و به مرور زمان فرد دچار سوءتغذیه شود.

2) مشکلات سلامت روانی:شرایطی همچون افسردگی، زوال عقل، اسکیزوفرنی، بی اشتهایی و بی خوابی می تواند منجر به سوء تغذیه شود.

3) مشکلات اجتماعی و تحرک:کسانی که به تنهایی زندگی می کنند بیشتر در معرض خطر سوءتغذیه هستند. برخی افراد پول کافی برای تهیه غذا ندارند و برخی دیگر نیز مهارت های آشپزی محدودی دارند و به همین دلیل با خوردن غذاهای نامناسب مبتلا به سوءتغذیه می شوند.

4) اختلالات گوارشی و معده:اگر بدن مواد مغذی را به طور موثری جذب نکند حتی یک رژیم غذایی سالم نیز منجر به سوء تغذیه می شود. افراد مبتلا به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو نیاز به بخشی از روده کوچک دارند تا بتوانند مواد مغذی را جذب کنند.

بیماری سلیاک یک اختلال ژنتیکی است که شامل عدم تحمل گلوتن است. این اختلال سبب آسیب بر روی پوشش روده شده و موجب جذب مواد غذایی بد می شود.
اسهال مداوم، استفراغ یا هر دو می تواند منجر به از دست دادن مواد مغذی حیاتی شود و در نتیجه پس از مدتی منجر به سوءتغذیه می شوند.

5) الکل:الکل دارای کالری زیادی است، بنابراین حتی در زمان گرسنگی فرد احساس گرسنگی نمی کند و در نتیجه مواد مغذی لازم به بدن فرد نمی رسد و در طولانی مدت فرد دچار سوءتغذیه می شود. همچنین اعتیاد به الکل می تواند منجر به آسیب به پانکراس و کبد شود و جذب مواد مغذی و ویتامین ها با اختلال مواجه شوند.

6) فقدان تغذیه با شیر مادر:فقدان تغذیه با شیر مادر، می تواند به سوء تغذیه در نوزادان و کودکان منجر شود.

عوامل خطر

در بعضی نقاط جهان، سوء تغذیه گسترده و دراز مدت می تواند ناشی از فقدان غذا باشد.در کشورهای ثروتمندتر، کسانی که بیشترین خطر سوء تغذیه را دارند عبارتند از:

bull; افراد مسن، به ویژه کسانی که در بستر بیماری هستند و یا قادر به خوردن غذا نیستند.
bull; افرادی که از نظر اجتماعی منزوی هستند
bull; افرادی که درآمد کم دارند
bull; افرادی که مواد مغذی را جذب نمی کنند
bull; افراد مبتلا به اختلالات خوردن مزمن، مانند بولیمیایی یا بی اشتهایی عصبی
bull; افرادی که از یک بیماری یا وضعیت جدی رنج می برند

تشخیص

تشخیص سریع و درمان می تواند مانع پیشرفت و عوارض سوء تغذیه شود.روش های متعددی برای شناسایی بزرگسالانی که دچار سوء تغذیه و یا در معرض خطر سوء تغذیه هستند وجود دارد.

این روش یک برنامه 5 مرحله ای است که می تواند به ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی کمک کند تا این شرایط را تشخیص و درمان کنند. این مراحل عبارتند از:

مرحله 1: اندازه گیری قد و وزن، شاخص توده بدنی (BMI) را محاسبه کنید و امتیاز بدهید.

مرحله 2: توجه داشته باشید که درصد از دست دادن وزن بدون برنامه ریزی شده و نمره را به دست آورید. به عنوان مثال، از بین رفتن غیرقانونی 5 تا 10 درصد وزن، نمره 1 را بدست می آورد، اما 10 درصد از دست دادن وزن بدن 2 امتیاز بدهید.

مرحله 3: شناسایی وضعیت سلامت ذهنی یا جسمی و نمره به آن. به عنوان مثال، اگر یک فرد به شدت بیمار بوده و بیش از 5 روز غذا مصرف نکرده باشد، نمره 3 خواهد بود.

مرحله 4: امتیازات را از مراحل 1، 2 و 3 با هم جمع کنید تا امتیاز کلی را به دست آورید.

مرحله 5: از دستورالعمل های محلی برای ایجاد طرح مراقبت استفاده کنید.

اگر فرد در معرض خطر ابتلا به سوء تغذیه قرار گیرد، نمره کلی 0. صفر تا 1 نشان دهنده یک خطر متوسط و 2 یا بیشتر نشان دهنده خطر بالا است.این روش تنها برای شناسایی سوء تغذیه و یا خطر سوء تغذیه در بزرگسالان استفاده می شود. همچنین این روش عدم تعادل یا نارسایی های غذایی خاصی را مشخص نخواهد کرد.